Ga verder na de inhoud
Waarom vermindert koorzingen stress?
Onderzoek

Waarom vermindert koorzingen stress?

Last van stress? Ga dan bij een koor. Er zijn wetenschappelijke redenen om aan te nemen dat koorzingen stress vermindert.

4 minuten
28 januari 2021

Terwijl je zingt, heb je natuurlijk geen tijd om te piekeren. Samen zingen zorgt ook voor een gevoel van verbondenheid en dat doet stressgevoelens afnemen.

Maar misschien wel de belangrijkste reden waarom koorzingen stress vermindert, is de relatie die er bestaat tussen stress en ademhaling, vertelt professor Ilse Van Diest (Gezondheidspsychologie). In een stresssituatie – of het nu gaat om een examen of om een ontmoeting met een leeuw – bereidt je lichaam zich voor op fysieke actie: vechten of vluchten. Daarvoor heb je meer zuurstof nodig, en daarom ga je sneller en dieper ademhalen.

Nu heb je natuurlijk tot op zekere hoogte controle over je ademhaling. Je kan je adem inhouden, of opzettelijk dieper of minder diep, sneller of minder snel ademhalen. Dat is nodig om te kunnen praten bijvoorbeeld.

Stressgevoelens beïnvloeden de ademhaling, maar de manier waarop je ademhaalt heeft ook invloed op je hersenen en emoties.

Maar je kan zo ook je gevoelens van stress beïnvloeden. Onder meer bij yoga en meditatie wordt daar dankbaar gebruik van gemaakt. Als je bewust trager en minder diep gaat ademen, ga je je ook daadwerkelijk rustiger voélen.

Dat werkt zo: onze hartslag wordt aangestuurd door het autonome zenuwstelsel, het zenuwstelsel dus dat niét onder invloed staat van onze wil, en uit twee takken bestaat. Als je gestresseerd bent, wordt het sympathisch zenuwstelsel actiever en gaat de hartslag naar omhoog, in rustigere omstandigheden komt het parasympathisch zenuwstelsel meer in actie en gaat de hartslag weer naar beneden.

Bij dat laatste speelt de nervus vagus een belangrijke rol, een lange zenuw die zowat alle organen bezenuwt. De nervus vagus zorgt ervoor dat je hartslag vertraagt op het moment dat je uitademt. Zo ontstaat er een natuurlijke variatie van de hartslag op het ritme van de ademhaling: als je inademt, versnelt je hartritme en als je uitademt, vertraagt het weer. Dat heet de hartslagvariabiliteit. Als je stress ervaart, ga je sneller ademen en wordt die hartslagvariabiliteit kleiner. Ben je daarentegen ontspannen, dan ga je langzamer ademen en wordt de hartslagvariabiliteit groter.

Pexels karolina grabowska 4498220

Ook als je bewust langzamer gaat ademen wordt die variabiliteit in de hartslag groter. En dan is het ook zo dat je daadwerkelijk minder stressgevoelens gaat ervaren. Het werkt dus in beide richtingen: stressgevoelens beïnvloeden de ademhaling, maar de manier waarop je ademhaalt heeft wel degelijk ook invloed op je hersenen en emoties. Langzamer ademen is dus een heel belangrijke en makkelijke manier om aan stressreductie te doen.

Er is veel onderzoek gedaan naar welke adempatronen nu het grootste effect hebben. Daaruit blijkt dat een ritme van zo’n zes ademhalingen per minuut, één om de tien seconden dus, de grootste effecten op hartslagvariabiliteit teweegbrengt.

Langzamer ademen is een heel belangrijke en makkelijke manier om aan stressreductie te doen.

Zelf heeft professor Van Diest onderzocht of de verhouding tussen de tijd besteed aan inademen versus de tijd besteed aan uitademen een effect heeft op stressgevoelens. Uit het onderzoek bleek dat het belangrijk is om langzamer te gaan ademen door vooral de uitademing langer te maken. Als je langzamer gaat ademen, maar de verhouding tussen in-en uitademen verandert niet, dan zijn de effecten veel minder groot, zowel op de hartslagvariabiliteit als op gevoelens van stress.

Pexels li sun 2294353

In een ander onderzoek bestudeerde professor Van Diest met collega's het effect van inademen langs de neus waarbij je de lucht vervolgens heel traag laten ontsnappen met getuite lippen.

Dat is een ademtechniek die bijvoorbeeld bij yoga vaak gebruikt wordt. Uit het onderzoek bleek dat daarbij een grotere hartslagvariabiliteit en ook meer stressreductie optreedt.

En eigenlijk is dat ook precies wat je doet als je zingt: kort en vaak krachtig inademen en dan tijdens het uitademen – het zingen dus – de lucht heel traag laten ontsnappen. Zingen vertoont wat dat betreft dus heel veel gelijkenissen met het adempatroon waarvan onderzoek aantoont dat het de grootste stressreductie-effecten heeft.

Ook bij andere fenomenen dan zingen speelt dit fenomeen: als mensen samen de rozenkrans bidden bijvoorbeeld, gaat dat in stukjes van ongeveer tien seconden, waarna ze samen kort krachtig inademen en het patroon zich herhaalt. Dat heeft vermoedelijk een rustgevend effect. Ook het ritme van yogamantra's neigt altijd een beetje naar dat patroon. En bij koorzingen zal hetzelfde spelen … al hangt het er natuurlijk ook vanaf welke muziek er gezongen wordt!

Heeft dit onderzoek je nieuwsgierig gemaakt naar meer?