Ga verder na de inhoud
Revalideren met hi-tech na zuurstoftekort bij geboorte
© Shutterstock
Onderzoek

Revalideren met hi-tech na zuurstoftekort bij geboorte

Onderzoekers proberen meer inzicht te verkrijgen in dyskinetische hersenverlamming en zo meer revalidatiemogelijkheden te bieden.

3 minuten
02 maart 2021

Dat een bevalling soms niet goed afloopt, daar herinnerde de heftige openingsscène van de Netflix-hit Pieces of a woman ons de afgelopen maanden weer eens aan. Eén van de meest gekende complicaties bij een bevalling is het zuurstoftekort dat baby's kunnen oplopen net voor, tijdens of net na de geboorte. Wereldwijd leidt dit voor drie op duizend pasgeborenen tot een hersenverlamming, ook wel cerebrale parese genoemd. En dat brengt vaak ernstige beperkingen met zich mee.

70% van de kinderen met een dyskinetische parese kan niet stappen. De meesten van hen kunnen bovendien niet spreken en ook iets grijpen is moeilijk.

Drie keer parese, drie keer anders

De beperkingen als gevolg van een hersenverlamming worden onderverdeeld in drie types. Zo zal de meerderheid van deze kinderen last hebben van spierstijfheid en spastische trekken vertonen. Een beperkte tweede groep, met een hersenverlamming van het atactische type, heeft moeite met evenwicht en de coördinatie van bewegingen. In het bewegingslabo op de Brugse KU Leuven Campus bestudeert professor neurorevalidatie Elegast Monbaliu dan weer kinderen met een cerebrale parese van het derde type: de dyskinetische hersenverlamming. Dit type wordt gekenmerkt door ongecontroleerde, onvrijwillige bewegingen. Zo maken deze patiënten vaak trage, wringende of net snelle, afwisselende bewegingen, respectievelijk dystonie en choreoathetose genoemd.

Precies omdat deze ongecontroleerde ewegingen zo onregelmatig zijn, heeft men lang weinig inzicht gehad in de aard ervan. Het team van professor Monbaliu probeert daar verandering in te brengen en ontwikkelde een meetschaal die op basis van videobeelden de ernst van de beperking in kaart brengt – en daardoor ook de impact ervan. Die is immers enorm. 70% van de kinderen met een dyskinetische parese kan niet stappen. De meesten van hen kunnen bovendien niet spreken en ook iets grijpen is moeilijk.

Een rolstoel bedienen met een joystick of een computer besturen met een muis, zijn voor veel van deze kinderen onmogelijk.

Revalidatie

Veel behandelingsopties zijn er bovendien niet. Medicatie en neurochirurgie geven heel wisselende resultaten. Revalidatie is de belangrijkste pijler in het behandelingsproces. Die probeert te bereiken dat de kinderen zich onafhankelijk leren verplaatsen, leren communiceren en – als het enigszins kan – een schoolse opleiding kunnen volgen. Dat blijken immers de belangrijkste wensen te zijn van (ouders van) kinderen met een dyskinetische hersenverlamming.

Een rolstoel bedienen met een joystick of een computer besturen met een muis – typische oplossingen bij neuromotorische aandoeningen – , zijn voor veel van deze kinderen echter onmogelijk. Op basis van de inzichten uit de videomeetschaal bekijkt Monbaliu nu hoe dan wel aan de wensen van deze ouders en kinderen kan worden voldaan. Zo blijkt een hoofd-voetbesturing voor een rolstoel wel haalbaar voor kinderen met deze beperking. Met oogbewegingen zouden ze dan weer een computer kunnen bedienen. Met die informatie ging het Brugse onderzoeksteam aan de slag, want uiteraard moeten deze technologieën worden aangepast aan de specifieke eisen van kinderen met een dyskinetische parese.

De eerste resultaten zijn ondertussen bekend en tonen alvast dat deze innovatieve technieken voor een enorm hefboomeffect kunnen zorgen in de revalidatie. Banale handelingen die tot nog toe onbereikbaar waren voor patiënten met een dyskinetische hersenverlamming, zoals vragen om een ijsje, huiswerk maken of zelf aan tafel gaan, liggen plots wel binnen de mogelijkheden. Hoopvol nieuws voor de vele kinderen die zich vanwege deze beperking opgesloten voelen in hun lichaam!

Heeft dit onderzoek je nieuwsgierig gemaakt naar meer?

Ontdek ons onderzoek en opleidingen.