Ga verder na de inhoud
Leren met hoofd, handen en hart
Universiteit

Leren met hoofd, handen en hart

Service-learning: leren doe je aan KU Leuven niet enkel in de aula of het labo.

6 minuten
17 september 2020

Hoogbejaarden troosten in volle coronacrisis. Spelletjes spelen in het woonwagenpark. Of samen met gedetineerden les volgen in Leuven Centraal. Leren doe je aan KU Leuven niet enkel in de aula of het labo.

Sinologe Moira De Graef trok tijdens haar studie naar het Chinese platteland. Ze werkte er met kinderen van wie de ouders naar de stad waren verhuisd om daar te gaan werken. Goed voor haar
Chinees, en het gaf haar ook inzicht in de menselijke gevolgen van grootschalige arbeidsmigratie. Het service-learningteam van KU Leuven ontwikkelde intussen 25 vakken: studenten zetten zich in voor de maaschappij en doen in één klap academische kennis én praktijkervaring op. Ze maken ook een persoonlijke groei door, zegt professor Nicolas Standaert, die 'service-learning' aan KU Leuven introduceerde, samen met Maaike Mottart. Omdat studenten niet alleen geven maar ook leren van, worden ze zich bewust van hun eigen overtuigingen en vooroordelen. Ze leren omgaan met ambiguïteit, complexiteit en diversiteit. Zo groeit hun empathisch vermogen en hun bereidheid tot solidariteit.

Special effects

Wat voor studenten industrieel ingenieur elektronica-ICT evident is, is dat niet voor iedereen. Dat leerden Maxim Beuselinck en Pieter-Jan Steeman tijdens een project voor het vak webtechnologie aan Campus De Nayer. Voor Wai-Not, een online platform voor kinderen met een beperking, ontwierpen ze verschillende spelletjes om met de muis te leren werken. “Onze eerste poging bleek wat te moeilijk voor de kinderen. Een aangepaste versie, inclusief wat special effects, scoorde meteen. Het was leuk om iets te maken dat achteraf ook echt gebruikt wordt.”

De studenten gingen ook op bezoek in een school voor bijzonder onderwijs waar met het platform gewerkt wordt. “Dat contact was heel motiverend”, zegt professor Joost Vennekens.

Als leerkracht is het belangrijk oog te hebben voor de diverse achtergrond van leerlingen, weten professor Ellen Claes en Katrien Kempeneers. Studenten van de educatieve master konden daarom dit jaar deelnemen aan het project Taalkaravaan van de stad Leuven. Zo trokken Sara Vandersteen, Hannah De Wit en Yalina Truyers op woensdagnamiddag naar een woonwagenterrein om er met jonge kinderen spelenderwijs Nederlands te oefenen. De ervaring heeft alvast haar blik verruimd, vindt Sara. “Ik heb geleerd om verder te kijken dan mijn vooroordelen.” Yalina ging met de moeder van het gezin waar ze over de vloer kwam in gesprek over de verschillen tussen de twee culturen. Maar het was niet altijd zo makkelijk om het vertrouwen te winnen van de ouders, zegt Hannah. “Ze staan vaak sceptisch tegenover onderwijs. Door dit project kregen ze hopelijk een positiever beeld.”

Ik ben hier als persoon sterker en rijker door geworden.

Taart en schedels

Ook archeologiestudenten Naomi Leunis en Alissa Monden kwamen via service-learning in een voor hen onbekende wereld terecht. Hun opdracht: workshops geven binnen een buurtwerking voor kansarme kinderen. Het wordt langzaam opgebouwd, zegt coördinator Marianne Toonen, steeds met een andere doelgroep met nieuwe uitdagingen. “In het begin is het soms wat onwennig, maar je ziet de studenten echt groeien. Hun aanpak wordt ook steeds creatiever: denk aan taarten die de gelaagdheid van de bodem illustreren.” “Ik had schedels meegenomen om de evolutieleer te bespreken”, zegt Alissa. “Vooraf was ik bang dat dat onderwerp gevoelig zou liggen bij kinderen met een moslim-achtergrond, maar het was een succes. Ik schrok er wel een beetje van dat ik zulke vooroordelen bleek te hebben. Ik heb in ieder geval enorm van deze ervaring genoten.” Naomi had vooraf best een negatief beeld van de buurtwerking, vertelt ze: “Dat is helemaal omgeslagen en het was moeilijk afscheid nemen van de kinderen. Ik heb meer zelfvertrouwen en geduld gekregen. Het heeft me zin gegeven om ook in de toekomst op deze manier met mijn vak bezig te zijn.”

Cover service learning IMG 0233s

Van apothekers verwachten we dat ze empathie hebben en sterk zijn in communiceren. Binnen het service-learningvak Bridge kunnen studenten farmacie zich inzetten voor kwetsbare mensen met zorgnoden. Katrien Schellekens ging aan de slag in een woonzorgcentrum. “Vanwege corona konden er weinig activiteiten doorgaan. Ik heb vooral veel gepraat met de bewoners. Ze misten hun familie. Er waren ook veel sterfgevallen en dat woog natuurlijk. Op een bepaald moment was ik bijna aan het meehuilen met een bewoonster. Dat was natuurlijk niet de bedoeling. Ik heb geleerd om steviger in mijn schoenen te staan als iemand emotioneel reageert. Ik onthou uit deze ervaring ook dat je mensen de tijd moet geven om aan je te wennen.” Medestudente Delphine Naessens ging voor Bridge naar een voorziening voor volwassenen met een verstandelijke beperking: “Vooraf was ik wat onzeker. Het duurde even voor ik aanvaard werd, maar toen het zover was, was dat heel fijn. Ik ben hier als persoon rijker en sterker door geworden.”

Dat is dan ook de bedoeling, aldus professor Veerle Foulon en Amber Damiaens, die het project coördineren: “De idee is dat de studenten door Bridge groeien als persoon, en een beter begrip krijgen voor die mensen voor wie ze later zorg zullen opnemen. Om dat te bereiken gaat er veel aandacht naar reflectie.”

Weg uit de bib

Hoe leer je sociale geschiedenis op een originele manier aan? Professor Magaly Rodríguez García vroeg een aantal organisaties wat historici voor hen kunnen betekenen. Daaruit vloeiden een aantal mooie projecten voort.” Zo draaiden Simon Desmedt en Thomas Maes een paar dagen mee in een organisatie in Brussel waar daklozen een douche kunnen nemen. Ze konden een aantal mensen interviewen en brachten zo mondelinge geschiedenis in de praktijk. Het leverde heel aangrijpende verhalen op van vaak heel gewone mensen, vertelt Simon. “Het heeft mijn beeld over dakloosheid bijgestuurd. Een moment dat me is bijgebleven was toen een bezoeker ons op zijn koptelefoon liet luisteren naar zijn muziek, als waren we vrienden onder elkaar.”

Els Vochten trok dan weer naar het Brussels Onthaalbureau voor Inburgering. Daar krijgen nieuwkomers les over de Belgische geschiedenis, gedoceerd door speciaal daarvoor opgeleide lotgenoten. Els reikte hen een aantal methodieken aan: “Ons voorstel was om minder les te geven over data en feiten, en meer te focussen op het grote verhaal en op aspecten die vandaag nog altijd impact hebben. De meeste lesgevers waren helemaal mee! Het was goed om te zien hoe je als historicus ook in de praktijk iets kan bijdragen. En het was erg boeiend om in interactie te treden met mensen uit alle hoeken van de wereld.” Het doet studenten geschiedenis deugd om eens uit de archieven en de bibliotheken te komen, weet ook professor Rodríguez. “Tegelijk ontwikkelen ze ook een heleboel andere vaardigheden: organisatorische, creatieve en communicatieve.” Ook dat maakt mee de kracht uit van service-learning, benadrukt professor Standaert. De droom van het team onder leiding van Sara Vantournhout is dan ook op termijn alle studenten van KU Leuven, én van de Associatie, hiermee te bereiken.

Ook gepubliceerd in...

Sonar

Editie september 2020